اصحاب مكتب فرانكفورت معتقدند سرمايه داري مدرن توانسته است بر بسياري از تضادها و بحران هايي كه زماني با آنها مواجه بود فائق آمده و قدرت و ثباتي جديد و بي سابقه به وجود آورد. (استريناتي، 1384: 91) مكتب فرانكفورت معتقد است طبقه كارگر تسكين يافته و سرمايه داري را پذيرفته است و امكان وقوع انقلاب كارگري در جامعه سرمایه داری وجود ندارد..(همان، 92)

هدف نظريه‌پردازان اين مكتب كه ايجاد و تغيير سياسي و اقتصادي و فرهنگي را براي جوامع سرمايه‌داري دوران خود، تغيير بنيادي مي‌دانستند، اين بود كه به مدد آثارشان و با افشاي تضادهاي زيربنايي و جوامع طبقاتي، تحولات اجتماعي مثبت و پيش‌رونده بيافرينند.

اعضاي اين مكتب كه در مقابل نظريه پوزيتويست‌ها كه مؤيد و طرفدار وضع موجود و توصيف‌كننده آن بودند، تفكر آرماني جامعه يا وضع مطلوب را ارائه كردند که در واقع به دنبال تغيير و حركت به سوي مطلوب بودند. (نوذري، 1384: 47)

 صنعت فرهنگ سازی

به زعم نظريه پردازان مكتب فرانكفورت عقلانیتی كه زمانی نقش روشنگری داشت، در جهان مدرن به نوعی عقلانیت ابزاری مسخ می شود و به دنبال از دست رفتن روزافزون فردیت در جریان صنعتی شدن جامعه، انسان ها در دنیایی با فرایندهای فزاینده سازمانی- اداری، تبدیل به ابزارهایی برای سیطره علمی-تكنیكی بر طبیعت می شوند. صنایع فرهنگی بخش جدیدی از صنعت موسسات اطلاع رسانی مانند رادیو ، مطبوعات و سینماست که برای به نتیجه رساندن منافع صاحبان صنایع بکار می افتد و نتیجه آن ایجاد فرهنگ منفعل و اسیرکننده بوده و به نفع سرمایه داری اعضا و باعث یکسان سازی آگاهی و شعور انسانی در جهت حفظ و ضع موجود و تثبیت نظام سرمایه داری می دانستند. این صنعت فرهنگی از طریق تولیدات خود فردیتی کاذب برای انسان ها ایجاد می نماید و همگی را به شکل واحد و یکسان و بهنجار تولید می کند. کالاهای فرهنگی جهت مصرف توده تولید می شوند. توده بر اساس نوع مصرف تقسیم بندی می گردد و به تبع محصولات فرهنگی بر اساس تقسیم بندی مصرف کنندگان، تفکیک و تمایز می یابند و مصرف کننده به اجبار باید بین طبقه بندی که برای او انجام داده اند دست به انتخاب بزند. اما انتخاب او در واقع تفاوتی در نوع مصرف ایجاد نمی نماید. او تنها محصولی را انتخاب می کند که از قبل برای او پیش بینی شده است. (هوركهايمر و آدورنو، 1384: 210-221)

 منابع:

آدورنو، تئودور و هوركهايمر، ماكس(1384)، ديالكتيك روشنگري: قطعات فلسفي، ترجمه مراد فرهادپور و اميد مهرگان، تهران: گام نو

باتامور ، تام ( 1375) . مکتب فرانکفورت، ترجمه حسينعلي نوذري، تهران: نشرنی

استريناتي، دومينيك (1384)، مقدمه اي بر نظريه هاي فرهنگ عامه، ترجمه ثريا پاك نظر، تهران: گام نو